Archiwum kategorii: Rośliny ozdobne

Znajomość roślin to punkt wyjścia do pięknej aranżacji. Przedstawiam tu moje ulubione rośliny których przydatność w tworzeniu kompozycji zwykle nie kończy się na tylko jednym walorze np. pięknych kwiatach. Drzewa i krzewy, byliny i jednoroczne kwiaty na różne warunki i różne okazje.

Hortensje w ogrodzie

Hortensje zasługują na miano  najpopularniejszych roślin ozdobnych. Dlaczego? Jak twierdzą ich szczęśliwi posiadacze, hortensje: kwitną całe lato, mają kwiatostany wyjątkowej urody, są czarujące, magiczne , pełne gracji, powodują zazdrość sąsiadów- to tylko kilka pozycji z długiej listy zachwytów.

Jeśli zapewnimy im odpowiednie stanowisko i opiekę będą ozdobą naszego ogrodu.

Gdzie sadzić hortensje?

Wszystkie hortensje lubią żyzną wilgotną glebę o lekko kwaśnym odczynie- pH 5 do 5,5.  Hydrangea to po łacinie łaknąca wody. Optymalnym stanowiskiem będzie miejsce półcieniste. W cieniu nie wszystkie hortensje bujnie zakwitną , na nasłonecznionym stanowisku krzewy będą wymagały obfitego podlewania.

Piękne hortensje bywają też problematyczne w uprawie. Zasłyszane, sprzeczne informacje o tym jak przycinać, czy okrywać na zimę itp. sprawiają że hortensje wydają się być bardzo wymagającymi roślinami.

Cały szkopuł w tym że mamy kilka gatunków  różniących się wymaganiami i sposobem pielęgnacji, z tego biorą się nieporozumienia. Porada typu ” hortensję przycinam 15 cm nad ziemią i kwitnie jak szalona” bez dodania że chodzi o hortensję krzewiastą może być strzałem w kolano dla świeżo upieczonego posiadacza hortensji ogrodowej.
Więcej o przycinaniu >> Przycinanie hortensji

Przyjrzyjmy się zatem najbardziej popularnym gatunkom i odmianom hortensji.

Hortensje do ogrodu

Hortensja ogrodowa ( Hydrangea macrophylla )

Najbardziej popularne i zarazem najtrudniejsze w uprawie.  Stosunkowo nieduży krzew dorastający do 1-1,5 m wysokości.

Hortensja ogrodowa kwitnie wczesnym latem. Pochodzi z klimatu nadmorskiego, lubi więc łagodny wilgotny klimat. Często przemarza,  konieczne jest zabezpieczenie hortensji na zimę.

Różnokolorowe hortensje ogrodowe fot. sayo ts (CC BY 2.0)

Zmienia kolor w zależności od pH, i od obecności jonów glinu w glebie. Przy zakwaszeniu podłoża kwiatostany zmieniają kolor na niebieski. Cecha dla wielu ogrodników pożądana, mi osobiście taki odcień niebieskiego wydaje się mocno sztuczny.

Popularne odmiany hortensji ogrodowej to

  • Bouquet Rose
  • Sybilla
  • Red Baron
  •  Amethyst

Większość odmian kwitnie na zeszłorocznych pędach co powoduje że mróz i niewłaściwe cięcie pozbawia nas kwiatostanów.  Wyhodowano odmiany kwitnące zarówno na pędach zeszłorocznych jak i jednorocznych które są szczególnie poszukiwane. Jeśli przemarzną zakwitną przynajmniej kwiatostany na tegorocznych pędach.

Hortensja ogrodowa kwitnąca na pędach tegorocznych

  •  Fantasia Forever & Ever
  • ‚Twist-N-Shout’ ENDLESS SUMMER
  • ‚Baimler’  ENDLESS SUMMER
  • Coco Everbloom
  • Cotton Candy
Kwiatostany hortensji ogrodowej fot. SLTc  (CC BY 2.0)

Hortensja bukietowa ( Hydrangea paniculata )

Okazały dorastający zwykle do 2-3 m wys. krzew. Kwitnie na pędach tegorocznych.  Mrozoodporna, marznie dopiero w temperaturze ok .-32° C co ostatnio rzadko się u nas zdarza. Ozdobą hortensji bukietowej są  okazałe stożkowate kwiatostany , mierzące zwykle ok. 20 cm dł.

Wiele ciekawych odmian:

  • Pinky Winky
  • Limelight
  • Grandiflora
  • Vanille Fraise
  • Polar Bear
  • Bobo
Hortensja bukietowa Pinky Winky
Hortensja bukietowa w odmianie ‚Pinky Winky’

Hortensja krzewiasta ( Hydrangea arborescens )

To jedna z moich ulubionych roślin o tak wielkich kwiatostanach, szczególnie odmiana Anabelle.  Białe kwiatostany łatwo połączyć z innymi roślinami.  Jeśli zaczynamy przygodę z ogrodnictwem, będzie to dobry wybór.

Hortensje krzewiaste  fot. sayo ts (CC BY 2.0)

Annabelle jest w pełni mrozoodporna. Poza tym co szczególnie ważne, pięknie kwitnie także w cieniu a  kwiatostany mogą dorastać nawet do 40 cm średnicy. Krzewy obficie kwitną do końca sierpnia, później potężne kwiatostany powoli zasychają zachowując jednak swoją formę.

Wbrew używanej polskiej nazwie hortensja nie ma formy drzewiastej, jest to krzew dorastający do półtora metra wysokości. Podczas suszy szybko więdną, konieczne jest regularne podlewanie. Kwiatostany z racji swoich rozmiarów czasami sprawiają kłopot.  Przy obfitych opadach deszczu, pod ciężarem kwiatostanów, krzewy mogą się pokładać, dlatego warto zadbać o podpórki.

Hortensja dębolistna  (Hydrangea quercifolia)

Ciekawy gatunek z liśćmi przypominające kształtem liście dębu, od czego pochodzi nazwa rośliny. Jesienią liście przebarwiają się na czerwono, co jest dodatkowym atutem tej rośliny. Krzew dorasta do 1,5 m wys. Niestety nie jest w pełni mrozodporny i wymaga okrycia na zimę.

Hortensja dębolistna - liście jesienią.
Jesienią liście hortensji dębolistnej nabierają pięknego koloru.

Hortensja piłkowana (Hydrangea quercifolia)

Niski krzew,  od 1 do 1,5 m wysokości i podobnej szerokości. Bardziej odporna na mróz niż hortensja ogrodowa. Ozdobą krzewu są płaskie kwiatostany. Kwiaty płonne na zewnątrz, płodne w środku.

Hortensja pnąca (Hydrangea petiolaris)

Pnącze lubiące jak wszystkie hortensje wilgotne podłoże. Nadaje się do zacienionych stanowisk. Jest mrozoodporna. Białe kwiatostany pojawiają się ogromnej ilości, na tle ciemnozielonych liści prezentują się niezwykle atrakcyjnie. Na pierwsze kwitnienie trzeba jednak  poczekać  ok. 5-6 lat. Warto , tym bardziej że ta hortensja w przeciwieństwie do swoich krzewiastych kuzynek wydaje się bezproblemowa w uprawie.  To naprawdę silnie rosnące pnącze, najlepiej rośnie mając za podporę pień wysokiego drzewa lub solidny mur. Delikatne drewniane pergole mogą po jakimś czasie nie wytrzymać ciężaru rośliny.

Kompozycje z hortensjami

Hortensje to dosyć wszechstronne rośliny jeśli chodzi o aranżację ogrodu, pod warunkiem zapewnienia im odpowiedniego siedliska. Swobodna naturalistyczna aranżacja czy geometryczny minimalizm?W jednym i drugim przypadku hortensje znakomicie się sprawdzą.

Możemy ich użyć w powtórzeniach nadając rytm kompozycji wzdłuż ogrodzenia lub ścieżki ogrodowej.

Wielkie kwiatostany hortensji wymagają zrównoważenia roślinami o bardziej zwiewnych i subtelnych liściach. Mogą to być paprocie,  bambusy lub trawy ozdobne.

Naturalistyczna kompozycja- hortensje z paprociami i brzozami. fot. K M  (CC BY 2.0)

Dobrze komponują się z popularnymi trawami ozdobnymi takimi jak miskanty, trzcinniki, rozplenice.

Hortensje bukietowe Limelight i trzcinnik ostrokwiatowy fot. K M  (CC BY 2.0)

Na rabacie bylinowej  będą dobrze wyglądać  z takimi roślinami jak  liliowce, funkie czy zawilce japońskie.

Zwolenników minimalizmu zadowoli z pewnością kompozycja hortensji z roślinami okrywowymi typu barwinek , bluszcz lub runianka japońska.

Bardziej klasyczna kompozycja to hortensje podkreślone bukszpanową obwódką i uzupełnione różanecznikami.

Piękne kwiatostany wymagają odpowiedniego tła, w tej roli znakomicie sprawdzą się cisy i zielone odmiany żywotnika zachodniego.

Szpaler hortensji wyznaczy subtelną granice, oddzieli nas od sąsiadów lub wydzieli wnętrze ogrodowe w naszym ogrodzie.

Jak widać, większość roślin wymienionych powyżej nie konkuruje z hortensjami a raczej je dopełnia lub stanowi tło.  W aranżacji starajmy się wyeksponować kwiatostany które są ich największym atutem.

Hortensje nie są najmniej kłopotliwymi roślinami ale warto poświęcić trochę czasu na pielęgnacje, dzięki temu dodadzą elegancji w naszym ogrodzie.

Jeśli masz problem z kwitnieniem hortensji zobacz >> Dlaczego hortensja nie kwitnie.

 

Jeżówka purpurowa – wzmacnia piękno i odporność

Piękno ogrodu i naszą odporność  🙂

Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea ) to widowiskowa i łatwa w uprawie bylina. Wyrasta zwykle na wysokość 70-100 cm .Pochodzi z prerii Ameryki Północnej, gdzie rośnie zwykle na glebach lessowych- warto to wiedzieć, żeby posadzić ją na odpowiednim stanowisku.

Lubi słońce i znosi dłuższe okresy bez deszczu ale na bardziej zwięzłych glebach. Na przepuszczalnych wymaga częstego podlewania. Jeżówka purpurowa jako gatunek jest w pełni mrozoodporna, natomiast część odmian może mieć kłopot z dużym mrozem.

Przy małym wysiłku daje duże efekty, efektownie i długo kwitnie w okresie od czerwca do września. Miododajne kwiatostany przyciągają pszczoły i motyle. Dostępne są w sprzedaży odmiany jeżówki o kwiatach pełnych- wspaniale wyglądają, ale dla owadów są bezużyteczne. Usuwając przekwitłe kwiatostany pobudzamy roślinę do wypuszczania nowych.

Języczkowe kwiaty  gatunku są fioletowe , ale zostało wyhodowanych dziesiątki barwnych odmian. Poniżej tylko kilka z nich:

  • „Green Jewel”- kwiaty języczkowe jasnozielone, środek zielony
  • „Aloha” – pastelowo jasno żółte kwiaty języczkowe z pomarańczowymi środkami
  • „Big Kahuna – pomarańczowe kwiaty języczkowe z  ciemniejszymi środkami
  • „White Swan ”  białe kwiaty języczkowe
  • „Blackberry Truffle” – o kwiatach pełnych, intensywnie różowe
  • „Marmolade” – żółto pomarańczowa o kwiatach pełnych

Koszyczki są trwałe, nawet zaschnięte długo ozdabiają ogród.  Usuwamy je dopiero wczesną wiosną.  Taki sposób postępowania jest szczególnie popularny w ogrodach naśladujących naturę. Zobacz >> Brązowy to też kolor

To jedna z podstawowych roślin do ogrodów preriowych. Świetnie się tam czuje w towarzystwie bylin o podobnych wymaganiach. Są to m.in. pysznogłówka, rudbekie, liatra kłosowa.

Dobrze wygląda w towarzystwie traw ozdobnych takich jak śmiałek darniowy, trzcinnik ostrokwiatowy, rozplenica japońska czy imperata cylindryczna Red Baron.
Warto zestawiać ją z bylinami o zbliżonej barwie ale bardziej delikatnym pokroju jak perovskia, werbena czy kłosowiec .

Dobrym tłem dla takiej rabaty może być perukowiec lub sumak.

Jeżówki są nie tylko piękne. Mają też zastosowanie w medycynie. Czejenowie i Siuksowie używali jeżówki do leczenia przeziębienia, kaszlu i bólu gardła. Podobne zastosowania ma dzisiaj- jest składnikiem wielu preparatów wzmacniających odporność.

Rozmnażanie jeżówki purpurowej

Dobrze wygląda w grupach, jeśli mamy kilka sztuk , warto powiększyć swoją kolekcję rozmnażając jeżówkę z nasion. Zbieramy nasiona jesienią. Możemy je wysiać tuż po zbiorze lub wysuszyć i przechować do wiosny w chłodnym miejscu. Wiosną  siewki na których pojawią się dwa liście właściwe pikujemy do doniczek. Młode jeżówki zakwitną w przyszłym sezonie.

Rozmnażanie odmian jeżówki najlepiej zrobić dzieląc gęste i dobrze rozwinięte kępy wiosną.

Na rabacie sadzimy jeżówki w rozstawie 7 szt/m2

Podsumowując, jeżówka to piękna, miododajna i wytrzymała roślina. Dlatego często ją projektuję i sadzę w ogrodach. Można zacząć od gatunku , a jeśli nam się spodoba poszerzać rabatę o nowe odmiany.

Wiosenne kwiaty

Po długiej zimie każda oznaka życia cieszy oko podwójnie.  Oczywiście zimowy ogród nie musi być smutny o czym pisałem tutaj: http://ogrodoweinspiracje.eu/zimowy-ogrod/ . Mimo wszystko to nie to samo.  Wiosenne kwiaty wypełniają ogród życiem i świeżymi kolorami.

Wybór gatunków i odmian wiosennych kwiatów może się wydać przytłaczający. Kilka podstawowych porad jak komponować wiosenne aranżacje:

Sadź w grupach dla spotęgowania kolorystycznego efektu,im więcej roślin tym lepiej – zobacz jak to wygląda na polach tulipanów

fot. GoToVan (CC BY 2.0)

Rozrzuć rośliny na trawniku żeby osiągnąć naturalny efekt- szczególnie dobrze wyglądają narcyze.

fot. Smudge (CC BY 2.0)

Dla zwolenników geometrii- zasadź rośliny w pasach , kwadratach kołach czy innych figurach geometrycznych. Wiele ciekawych aranżacji znajdziemy na zdjęciach z ogrodu Keukenhof.

fot. Olga (CC BY 2.0)

Aranżacje te pokazują też jak bardzo trzeba uważać z zestawianiem kolorów – granica pomiędzy ładna a chaotyczną kompozycją jest czasami trudna do uchwycenia. Jak zawsze warto sięgnąć do zasady „mniej znaczy więcej”.

fot. nikontino (CC BY 2.0)

Wypróbuj nasadzenia w donicach- to dobry sposób na ożywienie tarasu lub wejścia do domu. W większych donicach możemy pokusić się o piętrowe posadzenie cebulek różnych gatunków- przedłużając w ten sposób kwitnienie całości.

fot. chuck b. (CC BY 2.0)

Umiejętne wykorzystanie wiosennych kwiatów zapewni nam całowiosenne kwitnienie. Poniżej krótki przegląd najważniejszych gatunków.

Przebiśniegi

To zwykle pierwsze wiosenne kwiaty. Kwitną nie czekając aż śnieg stopnieje. Sadzone w małych grupkach lub szczególnie dobrze wyglądają w naturalnym, leśnym ogrodzie – więcej o przebiśniegach pisałem tutaj > przebiśniegi

Krokusy

Możemy je wykorzystać zarówno do przyozdobienie pustej wiosennej rabaty jak i na trawniku. Najlepiej wyglądają w dużych jednobarwnych grupach.

 

fot. Glen Bowman (CC BY 2.0)

Tulipany

Podstawa późno wiosennego ogrodu
Mnogość odmian i kolorów kwiatów daje nam różnorodne możliwości aranżacji od jednobarwnych przez subtelnie dopełniające się zestawienia kolorystyczne aż po mocno kontrastowe. Przedłuż kwitnienie łącząc odmiany o różnych okresach kwitnienia. Połącz tulipany z wcześnie kwitnącymi bylinami lub innymi cebulowymi np. narcyzami. Jedno z klasycznych połączeń to tulipany z niezapominajkami.

Narcyze

Przeważają białe i żółte odmiany , kwitną od marca do maja.
Podobnie jak tulipany nadają się do kompozycji w donicach, sadzone w grupach na trawniku lub w spektakularnych łanach jak na zdjęciu poniżej.  Odmiany narcyzów nie są tak zróżnicowane kolorystycznie jak tulipany stąd też jednogatunkowe  aranżacje z narcyzów będą bardziej stonowane.

fot. TANAKA Juuyoh (CC BY 2.0)

Szafirki

Delikatne, sprawdzą się zarówno w małej koronkowej kompozycji w donicy jak i na większej rabacie. Ciekawym pomysłem jest zestawienie niebieskiego dywanu z szafirków z czerwonymi tulipanami.

Zawilce

Pochodzące z grądów zawilce dobrze się czują pod konarami dużych drzew liściastych w naturalnym ogrodzie. W mniejszych ogrodach leśne warunki może symulować duży krzew liściasty np. forsycja czy dereń.

Cebulki wiosennych kwiatów sadzimy jesienią zobacz >> sadzenie cebulek kwiatowych

Trawy ozdobne

Z roku na rok trawy ozdobne zyskują coraz większą popularność nie tyko w ogrodach przydomowych ale też w zieleni publicznej. Co sprawia że są tak chętnie stosowane?

Moim zdaniem umiejętnie zastosowane trawy sprawiają ze ogród wygląda bardziej naturalnie , twarde kontury żywopłotów, sztywne geometryczne kształty są zmiękczane. Kolorowe plamy kwitnących kwiatów są uspokajane. Mogą być motywem przewodnim lub spoiwem podkreślającym łączącym różne elementy w ogrodzie.

Sprawdzają się zarówno w minimalistycznych aranżacjach jak i złożonych kompozycjach.

Kompozycje z trawami ozdobnymi

Trawy możemy wykorzystać na różne sposoby:

Miękkie i falujące żywopłoty z traw – nie tworzą co prawda zwartej zasłony przez cały rok ale jeśli korzystamy z ogrodu głównie latem, falujący parawan traw będzie w sam raz.

Morze traw- rozległe rabaty wypełnione jednym gatunkiem, przywodzą na myśl łany zboża. Efekt tym lepszy im większa rabata dlatego nadadzą się raczej do bardziej rozległych ogrodów.

Łany traw z drobnymi kwiatostanami takie jak proso rózgowate, śmiałek darniowy czy ostnice tworzą efekt mgiełki . Dobrze wyglądają wzbogacone wyrazistymi architektonicznymi roślinami jak jukka czy strzyżone cisy i bukszpany. Dodatek bylin o wyrazistych kwiatostanach np. jeżówek sprawia że taka aranżacja jest niezwykle efektowna.

Kompozycje traw z bylinami to temat rzeka. Ilość kombinacji zdaje się być ograniczona tylko naszą wyobraźnią.
Mistrzem takich zestawień jest Piet Oudolf który spopularyzował ogrody preriowe- rozlegle kompozycje bylin z trawami ozdobnymi. Więcej o ogrodach preriowych ….

Nie każdy dysponuje takimi przestrzeniami ale nawet w małych ogrodach możemy wiele zdziałać , tu każda roślina jest ważna. Na żwirowej rabacie kilka rozplenic lub kostrzewa sina z dodatkiem lawendy, rozchodnika i perowskii może dać piękną kompozycję.

Modna ostatnio Hakonechloa sprawdzi się na półcienistej rabacie w towarzystwie funkii i tawułek Arendsa.

Na wrzosowisku luźno porozrzucane grupy traw  mogą nieco zmiękczyć mocne plamy kolorystyczne wrzosów.

Jeśli potrzebujemy zdecydowanych efektów kolorystycznych możliwości traw są nieco mniejsze niż innych grup roślin, ale znajdziemy kilka odmian które mogą nam dodać koloru do kompozycji.  Są to np imperata cylindryczna Red Baron z czerwonymi końcówkami źdźbeł, kostrzewa sina o niebieskoszarym zabarwieniu, czy o rozplenica słoniowa Vertigo o bordowych liściach. Dostępne są także popularne odmiany o białobrzegich czy nakrapianych liściach liściach.

Jakie trawy wybrać do swojej kompozycji? Poniżej kilka najpopularniejszych gatunków zróżnicowanych pod względem wysokości. O małych kilkunastocentymetrowych kostrzew do ogromnych 3 metrowych miskantów cukrowych.

Niskie

  • Kostrzewa sina
  • Kostrzewa Gautiera

Średnie

  • Rozplenica japońska
  • Hakonechloa smukła

Wysokie

  • Trzcinnik ostrokwiatowy
  • Miskant chiński

Bardzo wysokie

  • Miskant cukrowy

Rok z trawami ozdobnymi

Wiosna to pora kiedy trawy wyglądają najmniej efektownie. Rabata na której dominują trawy może świecić pustkami, możemy cierpliwie czekać lub uzupełnić przestrzeń roślinami cebulowymi. Późny wiosenny start to jeden z niewielu problemów w aranżacji ogrodu trawami.

W miarę upływu czasu trawy prezentują się coraz okazalej. Sierpień to pora zakurzonej zieleni i kończącego się lata , to także czas traw.

Jesienią trawy prezentują się najlepiej. Kiedy większość bylin traci swój blask, trawy są w pełni rozkwitu. Dosłownie ożywiają zasypiający ogród.

Zimą zaschnięte kępy pokryte szronem wyglądają wspaniale. Niemniej jednak po większych opadach śniegu mogą zostać zdemolowane. Wczesną wiosną wycinamy zaschnięte źdźbła zanim trawy zaczną wypuszczać nowe i cały cykl zaczyna się od nowa.

Poza walorami dekoracyjnymi trawy mają także inne zalety.  Są łatwe w uprawie, rzadko chorują i  nie wymagają wielu zabiegów pielęgnacyjnych.

Bez czarny- apteczka w ogrodzie

Dawniej czarny bez cieszył się wielkim poważaniem. Uważano że palenie jego gałęziami w piecu sprowadza na dom nieszczęście. Przydomowy krzak czarnego bzu służył za podręczną apteczkę, zresztą nazywany był czasami „apteczką Pana Boga”. Dzisiaj coraz częściej doceniamy medyczne właściwości czarnego.
Jako surowca w medycynie używa się przede wszystkim owoców.
Zawierają wiele pożytecznych substancji, które wykazują właściwości przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne. Badania potwierdziły skuteczność preparatów z czarnego bzu w zwalczaniu objawów grypy i innych infekcji wirusowych.

Poza dobroczynnymi składnikami zawierają też sambunigrynę który sprawia że wszystkie części czarnego bzu w stanie surowym są lekko toksyczne. Związek ten ulega rozładowi po obróbce termicznej.

Warto o tym pamiętać przyrządzając np nalewkę z czarnego bzu. Używamy soku poddanego działaniu wysokiej temperatury np. z sokownika parowego.

Innym kulinarne zastosowania to np.  kwiaty bzu smażone w cieście naleśnikowym czy konfitury z owoców.

Bez jako gatunek jest niezbyt chętnie używany w komponowaniu ogrodu ozdobnego. Często kojarzony z nieużytkami i traktowany jak chwast.

A szkoda bo to w zasadzie roślina bezproblemowa w uprawie. Mrozoodporna. Toleruje zarówno gleby suche jak i okresowo zalewane. Toleruje półcień, ale jeśli zależy nam na obfitym owocowaniu lepiej posadzić go na stanowisku słonecznym. Nie wymaga cięcia chociaż warto od czasu do czasu usunąć najstarsze pędy. Roślina azotolubna, podobnie jak pokrzywa- obfite naturalne występowanie tych gatunków wskazuje na wysoką zawartość azotu w glebie.

Przeważnie wyrasta na duży krzew rzadziej małe drzewo , obsypane obficie białymi kwiatami. Kwiaty o specyficznym zapachu.

Kwiaty czarnego bzu

Pod koniec lata dojrzewają czarne owoce, chętnie zjadane przez ptaki które rozsiewają jego nasiona. Jeśli nie mamy czasu na robienie konfitur, owoce na pewno się nie zmarnują.

Jeśli wspomniane wcześniej walory medyczne, kulinarne oraz obfite kwitnienie i owocowanie nie przekonują nas do czarnego bzu warto przyjrzeć się jego bardziej ozdobnym odmianom:

  • Aurea- o żółtozielonych liściach
  • Laciniata- pojedyncze listki mocno powcinane
  • Black Lace Eva- powcinane  listki, ciemnopurpurowe
  • Black Beauty Gerda -liście ciemno purpurowe
  • Obelisk- kolumnowy pokrój
  • Variegata- o białoobrzeżonych liściach
Bez czarny w odmianie „Black Lace”

Odmiany są równie niewymagające jak gatunek. Może więc warto posadzić taką barwną apteczkę w swoim ogrodzie?

Funkie- królowe cienistej rabaty

Funkie pochodzą z Azji,  gdzie zasiedlają w naturze cieniste górskie stoki i wilgotne lasy Japonii,Chin czy Korei. Z kilkunastu gatunków powstało ponad 6000  odmian.

W naszych ogrodach zadomowiły się na dobre  i mają wielu wielbicieli. W swojej ojczyźnie często są wykorzystywane jako roślina jadalna.Niestety lubią je też bardzo ślimaki.

Ozdobą funkii są przede wszystkim liście. Do prawidłowego rozwoju potrzebują wilgoci, tym więcej im rosną na bardziej nasłonecznionym stanowisku.

Umiarkowany cień i wilgotna gleba to idealne siedlisko dla funkii.
Roślina jest dosyć łatwa w uprawie jeśli zapewnieniami jej właściwe warunki.

Różnorodność odmian powoduje że z samych funkii można stworzyć udaną kompozycję. Szerokie liście funkii dobrze jest zbalansować roślinami o odmiennej budowie liści i zbliżonych wymaganiach np. z tawułkami lub paprociami. Lepiej unikać nadmiaru host z pstrokatymi liśćmi.

Funkii można użyć także jako rośliny okrywowej sadzonej w łanach podobnie jak konwalie.

Na cienistej i półcienistej rabacie razem z funkią sprawdzą się:

  • paprocie
  • zawilce japońskie,
  • parzydło leśne
  • tawułki
  • serduszka
  • miodunka
  • żurawki

W bardziej nasłonecznionych wilgotnych miejscach dobrze komponują się z :

  • kosaćcami
  • liliowcami
  • przywrotnikiem
  • hakonechloą

Funkie doskonale uzupełniają krzewy takie jak: rododendrony, azalie i hortensje.

Większe ,silnie rosnące hosty można wyeksponować w otoczeniu roślin okrywowych np. runianki japońskiej czy barwinka.

Łatwa w rozmnażaniu. Rozmnażamy przez podział kęp wczesną wiosną kiedy liście pozostają jeszcze w pąkach lub jesienią po przekwitnieniu .

Wady?
Wiosna funkie późno startują. Możemy to wykorzystać do stworzenia ciekawej kompozycji z roślin cebulowych: np. szafirków i tulipanów lub narcyzów.  Również jesienią po przymrozkach szybko żółknie i więdnie.

Liliowce – kwiaty jednego dnia

Liliowec z łac. Hemerocallis to piękność jednego dnia. Życie pojedynczego kwiatu trwa zwykle kilkanaście godzin. Całe szczęście na jednym pędzie jest ok 5-12 kwiatów, a w rozrośniętej kępie jest kilkanaście  pędów.  Żeby spotęgować efekt kwitnienia warto posadzić  przynajmniej kilka roślin w grupie. Na 1 m2 sadzimy ok 5szt.

Liliowce nad brzegiem stawu

Liliowce to  „żelazne”  byliny dla początkujących i zaawansowanych ogrodników. Początkujących ogrodników ucieszy łatwość uprawy, zaawansowanych mnogość odmian i zróżnicowana kolorystyka kwiatów.

Liliowce z paprociami

Te długowieczne byliny  w dogodnych dla siebie warunkach potrafią  rosnąć 20-30 lat, bez potrzeby przesadzania.

Lubi wilgotne podłoże ale starsze okazy o rozbudowanym systemie korzeniowy są  bardzo odporne na suszę.

Preferuje pełne nasłonecznienie, ale doskonale sprawdza się w półcieniu, w pełnym cieniu słabiej kwitnie.

W zależności od gatunku liliowca okres kwitnienia przypada na czerwiec i lipiec ale niektóre gatunki kwitną już w maju a inne powtarzają kwitnienie pod koniec lata.

Liliowce jako roślina okrywowa

Tak elastyczna bylina doskonale sprawdzi się w bardzo zróżnicowanych  stylowo aranżacjach zarówno nowoczesnych minimalistycznych ogrodach jak i rustykalnych zestawieniach.

Liliowiec

Z powodzeniem gra różne role w kompozycji, podczas kwitnienia ma swoje 5 minut i może zdominować inne gatunki,  Poza kwitnieniem doskonale sprawdza się jako wypełniacz rabaty , roślina okrywowa.

Długie przewisające liście liliowców doskonale kontrastują z roślinami o szerokich sercowatych lub jajowatych liściach jak funkie  czy pierzastych jak tawułki. W półcieniu dobrym towarzystwem dla liliowców będą: żurawki, tawułki,  bodziszki , paprocie, przywrotnik.

W nasłonecznionych naturalistycznych rabatach można go zestawić z  liliami, trytomą, juką, kanna, irysami, tawułami japońskimi,  przetacznikiem i trawami ozdobnymi np. z miskantem lub rozplenicą. .

Kępa liliowców

Dobrze sprawdza się jako roślina okrywowa. Można z nich tworzyć obwódki ścieżek lub wypełniać wąskie pasy zieleni  pod ogrodzeniem.

Kwiat liliowca

Liliowce mogą stanowić egzotyczne uzupełnienie warzywniaka.

W Chinach skąd pochodzą  są traktowane jak roślina jadalna. Kwiaty liliowców są suszone i dodawane do zup, świeże do sałatek. Bulwy i nierozwinięte pąki kwiatowe  podobno dobrze smakują gotowane i obsmażane jak fasolka na maśle.

Nic dziwnego że cieszą się tak duża popularnością. Piękno kwiatów i łatwość hodowli doprowadziło do powstania ok 70 tys. odmian. Co roku  powstają nowe , tak więc każdy powinien znaleźć coś dla siebie.

Rudbekie

Małe słoneczka rozświetlają ogród w okresie babiego lata. Dodają rabatom intensywnego koloru a przy okazji wabią pszczoły i motyle. Nie mają przy tym dużych wymagań dlatego warto je mieć w swoim ogródku.

Kwitnące rudbekie

Rudbekie pochodzą z Ameryki Północnej, ale doskonale zadomowiły się w naszych ogródkach i nie tylko. Rudbekia naga w wielu miejscach jest gatunkiem inwazyjnym. Ogromne łany zarastają wilgotne łąki , brzegi potoków i rowów melioracyjnych oraz pobocza dróg.

Rudbekie - rośliny inwazyjne

Najpopularniejsze gatunki to:

  • Rudbekia błyskotliwa  Rudbeckia fulgida
  • Rudbekia naga  Rudbeckia  laciniata
  • Rudbekia lśniąca  Rudbeckia  nitida
  • Rudbekia owłosiona  Rudbeckia hirta

Rudbekie w dużej grupie na słonecznej rabacie

Wszystkie gatunki rudbekii preferują słoneczne stanowiska.

Jeśli chodzi o glebę to nie maja specjalnych wymagań. Rudbekia naga preferuje stanowiska dosyć wilgotne, inne umiarkowanie wilgotne. Nie lubią długotrwałej suszy. Trzeba pamiętać o regularnym podlewaniu.

Kwiatostany rudbekii

Długo kwitną od  lipca do października, usuwanie przekwitłych kwiatostanów  wydłuża okres kwitnienia.  Łatwo się rozsiewają co może niekiedy sprawiać kłopoty.

Przekwitłe rudbekie

Najlepiej wyglądają w grupach po kilka kilkanaście sztuk
Sprawdzą się w kolorowych zestawieniach w ogrodzie wiejskim i naturalnych kompozycjach tzw. ogrodach preriowych.

Rudbekie z jeżówkami i trawami ozdobnymi
Rudbekie dobrze komponują się z trawami i innymi bylinami późnego lata.

Stonowane aranżacje z trawami

  • trzcinnik
  • ostnica
  • rozplenica

Kontrastowe zestawienie  z bylinami o kwiatach różowych fioletowych i niebieskich

  • jeżówka
  • szałwia
  • perowskia
  • astry
  • przegorzan
  • floksy

Ciepłe kolorystycznie kompozycje z bylinami o kwiatach żółtych, pomarańczowych i czerwonych

  • krokosmia
  • pysznogłówka
  • nawłoć
  • trytoma
  • rozchodnik okazały

Ciekawym  zastosowaniem jest aranżacja w pojemnikach.

Rudbekie w pojemnikach

Wrzosowisko w ogrodzie

Wrzesień… w ogrodzie rośliny powoli tracą swój blask, tymczasem w lesie pod sosnami, wrzosy znajdują się w pełni kwitnienia. Kobierce drobnych kwiatów zachwycają podczas jesiennych wędrówek po lesie.

Możemy przenieść fragment tego malowniczego krajobrazu do naszego ogródka. Kluczem do udanej aranżacji wrzosowiska jest zaczerpnięcie inspiracji z natury. Domem wrzosów jest piaszczysta, zakwaszona igliwiem gleba na skraju sosnowego boru. Takie warunki i towarzystwo powinniśmy zapewnić wrzosom w ogrodzie. Czyli dwa warunki:

  • Słoneczne stanowisko.
  • Przepuszczalna kwaśna gleba .

Biała odmiana wrzosu

Jak założyć wrzosowisko?

Jeśli mamy glebę przepuszczalną możemy zaprawić dołki rodzimą ziemią  wymieszaną pół na pół z torfem. Przy gliniastej glebie dobrze jest wykonać żwirowy drenaż lub założyć wrzosowisko na pagórku. 15-20 cm wierzchniej warstwy gleby rozluźniamy piaskiem i zakwaszamy torfem. Wrzosy podlewamy po posadzeniu. W czasie upałów możemy pomóc roślinom podlewając je obficie ale nie częściej niż 1-2 razy na tydzień. Codzienne podlewanie sprzyja chorobom.

Po posadzeniu rośliny obsypujemy krzewinki korą co ograniczy rozwój chwastów i dodatkowo zakwasi glebę.

Wrzosy ściółkowane korą sosnową

Wrzosy warto sadzić w grupach po kilkanaście szt. Pojedynczo  sadzimy wrzosy w małych doniczkach na balkonie, w ogrodzie warto wygospodarować kilka m2 i posadzić kilkanaście- kilkadziesiąt wrzosów -w rozstawie ok. 9-12 krzewinek na m2.

Małe wrzosowisko na geometrycznej rabacie

Wrzosowisko możemy zakładać przez cały sezon wegetacyjny, jesienią jednak możemy rozstawić na rabacie  kwitnące rośliny i zobaczyć czy zrobiliśmy to właściwie.

Wrzosowisko

Odmiany wrzosów

W sprzedaży dostępne są wrzosy w różnych kolorach zarówno liści i kwiatów, możemy więc założyć wrzosowisko bardzo zróżnicowane kolorystycznie lub też pozostać przy naturalnym kolorze wrzosów. Poniżej kilka popularnych odmian:

  • różowofioletowe:  „Annemarie” , „Carmen”
  • białe: „Gold Haze”,  „Long White”
  • purpurowoczerwone:  „Roter October”
  • czerwone:  „Larissa”
  • żółtozielone  liście: „Con Brio”

Odmiany wrzosów różnią się znacznie  wielkością od 10 do 50 cm. Warto to uwzględnić sadząc rośliny na rabacie.

Kwitnące wrzosy

Rośliny na wrzosowisko

Wrzosowisko to nie tylko same wrzosy. Warto urozmaicić wrzosową kompozycję roślinami o zbliżonych wymaganiach.

  • Krzewinki wrzosowate : wrzośce- zapewnią trochę koloru wczesną wiosną, borówka brusznica, bażyna czy golteria
  • Sosna pospolita w różnych odmianach np. Globosa Viridis czy Watereri.
  • Brzoza- często towarzyszy wrzosom w naturalnych siedliskach, dobra na tło wrzosowiska.
  • Miniaturowe świerki w różnych odmianach: świerk pospolity Nidiformis,  świerk biały Conica
  • Trawy ozdobne:  kostrzewa sina, śmiałek darniowy

Wrzosowisko w ogrodzie

Jak pielęgnować wrzosy?

Sprawdzamy co roku pH gleby- jeśli mamy twardą wodę lub założyliśmy wrzosowisko na zasadowym podłożu wymieniając wierzchnią warstwę  gleby z czasem pH może ulec podwyższeniu. Zapobiegamy temu używając nawozów dedykowanych pod  wrzosy, które obniżają pH.

Coroczne wiosenne cięcie pod kwiatostanem wykonujemy w kwietniu. Bez cięcia rośliny rozkrzewiają się i wykładają po pewnym czasie. Zwarte poduchy wrzosów wyglądają estetycznie także poza porą kwitnienia.

Mimo że rosnące w lasach wrzosy są odporne na mróz, to odmiany są bardziej wrażliwe. Warto je okryć na zimę stroiszem z roślin iglastych.

Zadbane i rosnące w odpowiednich warunkach wrzosy mogą żyć 20-30 lat.

 

 

Chłodna rabata na rozgrzanym piasku

Piaszczysta gleba i nasłonecznione stanowisko to wymagające warunki. Podłoże szybko wysycha, jest ubogie w próchnice i składniki pokarmowe. Jest też kilka zalet – wiosną ziemia łatwo się nagrzewa, jest przepuszczalna dla wody i powietrza, roślinom nie grozi zalanie.

Zakładanie rabaty bylinowej na takim stanowisku to prawdziwe wyzwanie. Wiele popularnych bylin może nie sprostać takim warunkom bez odpowiedniego przygotowania terenu i pieczołowitego nawadniania.

Zamiast zmieniać warunki możemy się do nich dopasować .Rośliny które zaproponuję doskonale się czują na nagrzanej słońcem piaszczystej glebie.

Zestawienie jest dosyć chłodne kolorystycznie- przeważają sine niebieskozielone i srebrzystoszare kolory liści.

Kostrzewa- niska wytrzymała trawa na suche stanowisko

Kostrzewa sina- niska trawa dekoracyjna przez cały sezon. Najniższe piętro i dobre wypełnienie wolnych przestrzeni.

Juka na ogrodowej rabacie

Juka- niebieskozielone liście i okazałe wyniosłe kwiatostany stanowią wyraziste pionowe akcenty w tym zestawieniu

Wydmuchrzyca piaskowa - trawa piaszczystych wydm

Wydmuchrzyca piaskowa- średniej wielkości trawa o niebieskich liściach, używana do umacniania nadmorskich wydm . Jest  ekspansywna więc trzeba pilnować żeby nie zdominowała rabaty.

Kompozycja z rozchodnikiem okazałym

Rozchodnik okazały- kwitnie od sierpnia do końca sezonu, zimą nawet martwe kwiatostany są dekoracyjne

Lawenda- słoneczne stanowisko

Lawenda- wnosi do  kompozycji obfite kwitnienie i zapach. Więcej o zastosowaniu lawendy > Lawenda

Mikołajek nadmorski - bylina na piaszczystą glebę
fot. Nature Photos (CC BY 2.0)

Mikołajek nadmorski- mocny architektoniczny akcent na rabacie.

Trujący wilczomlecz Sosnka

Wilczomlecz sosnka- silnie trująca roślina, jego żółte liście podkwiatowe ożywią kompozycję wiosną.

Czyściec wełnisty- srebrzysta bylina na słoneczne stanowisko

Czyściec wełnisty- pokryte kutnerem liście i pędy  ograniczają wyparowywanie wody i nadają osobliwy srebrzysty kolor roślinie.

Niska odmiana kosodrzewiny na żwirowej rabacie

Niskie odmiany kosodrzewiny będą doskonałym uzupełnieniem  tej rabaty.