Żywopłot

Żywopłot to często pierwszy element który pojawia się w ogrodzie. Jeśli ktoś jest zapobiegliwy sadzi żywopłot zanim powstanie budynek- może zdąży urosnąć zanim się wprowadzi do domu. Zielona granica zapewni nam odrobinę prywatności w ogrodzie.

Oddzielenie od sąsiadów to podstawowa funkcja żywopłotu ale nie jedyna.

Żywopłot jest tłem dla innych roślin, kunsztownie przycięty może być też ozdobą samą w sobie. W roli tła najlepiej sprawdzą się jednolite zielone żywopłoty. Jeśli kusi cię żeby sadzić na przemian zielone i żółte tuje, proszę nie rób tego 🙂
Może też być mieszkaniem i stołówką dla wielu ptaków i owadów a także drobnych ssaków np. jeży. W takim przypadku lepiej postawić na żywopłoty z rodzimych gatunków.

Z czego najlepiej zrobić żywopłot ?

W polskich ogrodach króluje tuja czyli żywotnik zachodni (Thuja occidentalis) w różnych odmianach. Żywopłot z tuji jest widokiem tak powszechnym że stał się  synonimem ogrodowego kiczu. No cóż, to raczej nie wina tuji tylko braku pomysłu na to co zrobić z resztą ogrodu. Nie bez powodu tuja jest taka popularna. Najważniejsze zalety żywotnika to:

• dobrze znosi cięcie
• stosunkowo szybko rośnie
• ma małe wymagania co do gleby
• duża elastyczność co do warunków oświetleniowych
• mrozodporność
• różne odmiany kolorystyczne

Wśród licznych odmian nadających się na żywopłoty dominują dwie.

Brabant czy Szmaragd? Jaką tuję wybrać? Obie są warte rozważenia
Tuja Szmaragd to odmiana o pokroju stożkowym – możemy z niej utworzyć gęsty szpaler w którym kształty poszczególnych roślin będą wyraźnie zaznaczone. To rozwiązanie pozwala na kilka lat zapomnieć o przycinaniu takiego szpaleru.

Jeśli jednak chcemy zwarty żywopłot o geometrycznym kształcie lepszym wyborem będzie odmiana Brabant.

Zalety żywotnika są nieocenione, co jednak jeśli nie chcemy mieć takiego samego żywopłotu jak wszyscy dookoła. Do wyboru mamy wiele sprawdzonych gatunków. No właśnie, co wybrać? Pierwsze pytanie :

Liściasty czy iglasty? Zimozielony czy nie?

Rośliny na żywopłot zimozielony.

W Polsce zimozielony żywopłot możemy uzyskać z roślin iglastych oraz z bukszpanu.

Cis
Głęboki ciemnozielony kolor, może rosnąć w cieniu. To rodzimy gatunek doskonale znoszący przycinanie, można go precyzyjnie formować. Klasyczna roślina na żywopłot , długowieczna, od stuleci sprawdzona w ogrodach. Rośnie dosyć wolno, dlatego sadzonki cisa będą droższe niż sadzonki tuji.

Bukszpan
Do tej pory numer jeden  na niskie obwódki i średniej wysokości żywopłoty. Doskonale znosi cięcie. Niewymagający krzew jeśli chodzi o glebę i nasłonecznienie. Odporny też na letnie niedobory wody, może być zagrożony przez brak wody w zimie. Ostatnie lata nie są zbyt przyjazne dla bukszpanów. Ćma bukszpanowa i choroby grzybowe robią swoje . Prowadzenie żywopłotu z bukszpanu wymaga więcej czujności niż dawniej.

Żywopłot z bukszpanu

Świerk
Pospolite drzewo, rzadko wykorzystywane jednak na żywopłot. Przyczyną jest jak sądzę konieczność dość precyzyjnego przycinania ubiegłorocznych przyrostów sekatorem. Kiedy rośliny się odpowiednio zagęszczą można już przycinać żywopłot nożycami.

Żywopłot świerkowy

Jałowiec
Ciekawa propozycja szczególnie na ubogą, piaszczystą  glebę. Jałowce nie są wymagające ale potrzebują  słonecznego stanowiska- w cieniu nie zagęszczą się odpowiednio . Do tworzenia żywopłotów polecane są kolumnowe odmiany jałowca pospolitego : ‚Hibernica’ , ‚Mayer’,  ‚Suecica’.

Żywopłot liściasty

Żywopłoty liściaste są zwykle dużo tańsze w założeniu. Jeśli nie zależy nam na całorocznej zimozielonej ścianie warto rozważyć użycie jednej z poniższych roślin:

Grab
Podstawowa roślina na żywopłot liściasty. Bardzo dobrze znosi cięcie i doskonale się krzewi. Szybki i tani sposób na założenie żywopłotu. Rośnie szybko , wymaga dwukrotnego cięcia w sezonie. Potrzebujemy 4 do 5 sztuk na metr bieżący. Właściwe formowanie żywopłotu z grabu wymaga czasu.  Po posadzeniu pozwalamy dorosnąć roślinom do jednego metra wysokości. Po osiągnięciu tej wielkości zaczynamy cięcie od góry i z boku. Żywopłot z grabu może rosnąć w półcieniu ale nie zagęszcza się wtedy tak ładnie jak w pełnym słońcu. Duże wymagania co do zasobności gleby.

Żywopłot z grabu

Buk
Polecane zwłaszcza bordowe odmiany- zakładanie i prowadzenie podobnie jak u grabu, dobrze znosi cięcie. Nieco większe wymagania co do wilgoci w glebie od grabu.

Ligustr
Jeden z lepszych krzewów żywopłotowych, właściwie to lepiej wygląda formowany niż w naturalnej postaci. Rośnie szybko, dobrze się zagęszcza. Mimo ze jego liście zimą opadają, gęstwina drobnych pędów nadal stanowi doskonałą zasłonę. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Przy jego zakładaniu ważne jest pierwsze niskie cięcie na wys. ok 20cm, tak żeby jego dół był równie mocno zagęszczony jak góra.

Berberys
W zależności od zastosowanej odmiany możemy z berberysu wykonać wysoki żywopłot , niską obwódkę lub wąski szpaler. Każdą z tych opcji mamy dostępną w zielonym lub purpurowym kolorze. Ostre kolce berberysu sprawiają że jest on trudną do pokonania barierą. Czerwone owoce sprawiają że może być zimową stołówką dla wielu ptaków. Dodatkowym atutem jest piękne przebarwienie liści jesienią.

Pęcherznica kalinolistna 

Duży krzew który dobrze się prezentuje w formie naturalnej ale sprawdza się też w ciętym żywopłocie. Szybko rośnie,  dlatego żywopłot dobrze przycinać dwa razy w roku. Nie ma szczególnych wymagań glebowych. Poza zieloną pęcherznicą mamy jeszcze  purpurową odmianę ‚Diabolo’ i żółtą ‚Luteus’ z których możemy utworzyć kolorowe żywopłoty.

Formowany czy nie formowany ?

W przeciętnym ogródku najlepiej sprawdzą się żywopłoty formowane które zajmują niewiele miejsca. Rośliny do żywopłotu formowanych powinny dobrze znosić cięcie. Po każdym cięciu powinny silnie się rozgałęzić wypuszczając boczne gałązki. Powinny mieć także zdolność do wytwarzania pędów skoczków śpiących które znajdują się na pniach i starszych gałęziach. Cięcie najlepiej znoszą takie gatunki jak cis, bukszpan i grab.

Jeśli ktoś ma więcej miejsca może pokusić się o założenie żywopłotu nie formowanego odpada wtedy kłopotliwe cięcie. Na taki żywopłot doskonale się nadają krzewy liściaste: forsycja, krzewuszka, tawuła, jaśminowiec wonny ,hortensje – drzewiasta i bukietowa, pęcherznica kalinolistna.

Szybkie efekty można osiągnąć sadząc wierzbę. Wierzba purpurowa nadaje się na naturalistyczne żywopłoty do ogrodów o naturalnym lub rustykalnym charakterze.

Jak widać możliwości wyboru jest dużo a przedstawiłem tylko najpopularniejsze rośliny na żywopłot.