Ogród japoński

Ogrody japońskie od wieków niezmiennie fascynują miłośników sztuki ogrodowej.  Ponadczasowe piękno, spokój i swoisty formalizm daleki jednak od znanych w Europie geometrycznych układów są ciągle żywe.  Istnieje wiele ogrodów w stylu japońskim poza Japonią ,często są jednak powierzchowną kopią lub wręcz karykaturą.

Osiągnięcia japońskich mistrzów ogrodnictwa można z dużym powodzeniem odnieść do zakładania ogrodów każdego typu. Ich istotą nie są bowiem malownicze latarenki, bambusowe elementy czy formowane drzewa.

W ogrodzie japońskim zasadnicze znaczenie ma treść i ukryte przesłanie każdego elementu w ogrodzie.

Ginkaku-ji-ogrod-japonski
Ginkaku-ji Morze Srebrnego Piasku z symboliczną miniaturą góry Fuji fot. Ludovic Lubeigt (CC BY 2.0)

Drugim ważnym elementem jest naśladowanie krajobrazu. Oczywiście japońscy mistrzowie sztuki ogrodowej naśladowali japońskie krajobrazy, więc samo zakładanie ogrodu w stylu japońskim w innej przestrzeni jest pewnym paradoksem.

Renge-ji
fot. My Discovery (CC BY 2.0)

Aby dobrze zrozumieć zasady którymi kierują się japońscy mistrzowie sztuki ogrodowej najlepiej sięgnąć do źródeł:

Pierwsza japońska księga poświęcona zakładaniu ogrodów powstała w XI w. ! W Sakuteiki (Zapiskach o tworzeniu ogrodów) znajdziemy wskazówki które zachowały aktualność po 10 wiekach .

Jedna z nich brzmi:

Gdy chce się założyć ogród, należy poznać właściwe zasady [tej sztuki]

[Ogród należy tworzyć:}

  • kierując się ukształtowaniem terenu oraz kształtem stawów w miejscu gdzie ma być założony. Trzeba wczuć się w atmosferę [tego miejsca], dobrze zrozumieć naturalny krajobraz, a także wyobrazić sobie jak te miejsca mogły wyglądać w przeszłości
  • wzorując się na zachowanych dawnych, wybitnych przykładach oraz mając na względzie upodobania gospodarza i własne wyczucie stylu
  • wyobrażając sobie słynne miejsca naszego kraju, przyswajając piękne widoki i w dużej mierze je naśladując, a jednak subtelnie przekształcając.

W języku japońskim wyrażenie ‚zakładanie ogrodu’ jest równoznaczne ‚układaniu kamieni’.  Stanowią one szkielet ogrodu, przy czym ważna jest nie tylko ich kompozycja ale również wygląd każdego kamienia z osobna. Układanie kamieni obwarowane jest wieloma zasadami, w dawniejszych czasach ich złamanie stanowiło przekroczenie tabu.

Wg. Sakuteiki:

Położenie poziomo kamieni, które w naturze stały pionowo i ustawienie pionowo kamieni które pierwotnie leżały.

Gdy tak się zrobi, wówczas z pewnością kamień ten zamieni się w złego ducha i sprowadzi klątwę.

Biorąc to pod uwagę nie dziwi skrupulatność przy układaniu kamieni.

Chociaż flora Japonii jest bogata w ogrodach japońskich znajdziemy ograniczony zestaw gatunków roślin. Ogród japoński to nie kolekcja roślin lecz bardziej pejzaż stworzony ręką artysty.

Honma-Museum-s_ogrod japoński
Mostek tybu zig-zag fot. TANAKA Juuyoh (CC BY 2.0)

 

Kanyou-Zen-ogrod
Ogród przy świątyni Zen fot. Timothy Takmoto (CC BY 2.0)

 

Kotoji-toro-lantern-Kenroku-en-garden
Latarnia w ogrodzie Kenroku-en fot. Andrea-Schaffer (CC BY 2.0)

Ogród często był traktowany jak obraz- przeznaczony do oglądania z wnętrza , kadrowany przez ramy domu.

Kyoto-ogrod
Widok kadrowany fot. mrhayata (CC BY 2.0)
Kyoto-ogrod-japonski-latarnia
fot. Kana Natsuno (CC BY 2.0)
Nanzen-ji-ogrod-zen
fot. Kimon Berlin (CC BY 2.0)
Northern-Garden
fot. Scarper-Montgomery (CC BY 2.0)

 

 

Pozwolenie na wycinkę drzew – zmiany w 2016r.

Nielegalne wycięcie drzewa wiąże się z wysokimi karami dochodzącymi do kilkudziesięciu tysięcy złotych za drzewo.

Warto o tym pamiętać. Nie ma tu znaczenia fakt że drzewo sami sadziliśmy lub kupiliśmy działkę i wydaje się nam że możemy robić co chcemy z posadzonymi na niej drzewami.

Aby legalnie usunąć drzewo ze swojej działki konieczne jest pozwolenie wydane przez właściwy organ, czyli w zależności od lokalizacji: wójta, burmistrza albo prezydenta
miasta.

Do 2015 r obowiązywało kryterium wieku drzew nakazujące uzyskanie pozwolenia dla drzew w wieku powyżej 10 lat. Kryterium to sprawiało kłopoty w praktycznym zastosowaniu. Niedokładność metod szacowania wieku drzewa powodowała liczne spory pomiędzy osobami zainteresowanymi usunięciem drzew z posesji a urzędami wydającymi zgodę.

Wprowadzone w 2015 r. zmiany w ustawie o ochronie przyrody zastępują niejasne kryterium wiekowe pomiarem obwodu pnia  na wys 5 cm od powierzchni gruntu. Drzewa o obwodzie pnia do 35 cm (topole,wierzby, kasztanowiec zwyczajny, klon jesionolistny, klon srebrzysty, robinia akacjowa oraz platan klonolistny) lub do 25cm (pozostałe gatunki) nie wymagają pozwolenia na wycinkę.

Niezależnie od tego kryterium ustawodawca przewidział szereg przypadków w których można wyciąć drzewa bez pozwolenia (np. drzewa owocowe).

Zezwolenie na wycinkę drzew

Jak wygląda procedura uzyskania pozwolenia na wycinkę drzew ?

Do właściwego urzędu składamy wniosek o wycinkę drzewa.

Wzór takiego wniosku powinien być dostępny w urzędzie lub na jego stronie internetowej

Wniosek ten zawiera:

  • imię, nazwisko i adres posiadacza i właściciela nieruchomości
  • oświadczenie o tytule prawnym do władania nieruchomością
  • zgodę właściciela nieruchomości
  • nazwę gatunku drzewa lub krzewu
  • obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm, w przypadku gdy drzewo ma wiele pni na tej wysokości należy podać obwód każdego pnia. Jeżeli pień drzewa jest krótszy należy podać obwód pnia mierzony bezpośrednio pod koroną drzewa.
  • w przypadku krzewów podajemy pole powierzchni z której usuwamy krzewy
  • miejsce,przyczynę i termin planowanego usunięcia drzewa
  • wskazanie czy usunięcie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej
  • rysunek lub mapę określającą położenie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granicy działki i obiektów budowlanych zarówno istniejących jak i projektowanych
  • projekt planu nasadzeń zastępczych ( w liczbie nie mniejszej niż ilość usuwanych drzew- kompensacja przyrodnicza)

Po złożeniu wniosku organ wydający zezwolenie powinien przed jego wydaniem dokonać oględzin i ustalić czy nie występują w zakresie zezwolenia gatunki chronione.

Samo wydanie zezwolenia może być uzależnione od  ustalonych przez urząd nasadzeń zastępczych lub konieczności przesadzenia drzewa.

Posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa.  W ustawie wprowadzono szereg wyjątków od pobierania opłat np. nie obowiązują one w przypadku drzew na które osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele nie związane z działalnością gospodarczą , drzew obumarłych czy usunięcia drzew w związku z pracami pielęgnacyjnymi na terenach zieleni.

Warto o tym pamiętać bo stawki tych opłat są wysokie, np opłata za 1 cm obwodu pnia dla drzew o obwodzie pnia do 25cm może wynosić do 97,88 zł. Im większe obwody pni tym wyższe stawki za 1 cm obwodu pnia.

Organ właściwy do wydania wyzwolenia ma 30 dni na jego wydanie lub 60 dni jeżeli przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające w tej sprawie. Niewyrażenie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie zezwoleni

UWAGA !!! Przedstawiona powyżej procedura stanowi wyciąg z ustawy i dotyczy sytuacji osoby fizycznej chcącej usunąć drzewo ze swojej działki.  W ustawie przewidziano szereg odstępstw lub zaostrzeń np. w przypadku nieruchomości zabytkowych lub położonych na obszarach chronionych. W związku z tym jeśli mamy wątpliwości najlepiej przeczytać oryginał tutaj. Przepisy dotyczące usuwania drzew i całej opisanej wyżej procedury znajdziemy w rozdziale 4 na stronach 55-64.