Kompost – złoto ogrodników

Kompost nazywany jest czasami złotem ogrodników.   Dlaczego?

Zalety kompostu

  • Wzbogacając glebę w próchnicę poprawia jej zdolność do magazynowania wody.
  • Dostarcza składniki pokarmowe do gleby w odpowiednich proporcjach.
  • Spulchnia glebę ułatwiając rozwój korzeni.
  • Produkując kompost, redukujemy ilość odpadów organicznych w ogrodzie.

Jak zrobić kompost?

Kompost jest produktem kontrolowanego rozkładu materii organicznej.

Szybki rozkład materii organicznej wymaga zapewnienia odpowiednich warunków dla rozwoju mikroorganizmów. Odpowiednia temperatura, wilgotność oraz obecność tlenu i mieszaniny składników pokarmowych to czynniki umożliwiające  prawidłowy rozkład materii organicznej.

kompost

Kluczowy jest stosunek węgla, azotu, tlenu oraz wody w kompostowanej masie. Najszybszy rozkład zachodzi gdy stosunek węgla do azotu wynosi ok. 25:1, 30:1. W niektórych materiałach składniki te występują w przybliżonych proporcjach np. w świeżo ściętej trawie, w innych zawartość azotu lub węgla przeważa.

Co można kompostować?

  • Resztki roślin ozdobnych.
  • Chwasty bez nasion.
  • Liście.
  • Skoszona trawa, darń
  • Uszkodzone owoce i warzywa bez oznak chorób.
  • Odpadki kuchenne- obierki z warzyw i owoców, fusy, skorupki jaj
  • Odchody zwierząt roślinożernych
  • Kora drzew, trociny, rozdrobnione gałęzie
  • Popiół drzewny

Czego nie należy kompostować ?

Generalnie każdy materiał organiczny można poddać procesowi kompostowania. Nie każdy jednak nadaje się do kompostowania w przydomowych warunkach.

Odpadki mięsne, kości mogą powodować powstawanie nieprzyjemnego zapachu.

Należy unikać dodawania do pryzmy twardych i dużych części roślin, np. gałęzi i łodyg- ulegną co prawda rozkładowi lecz proces ten może zająć kilka lat.

Jak założyć kompostownik?

Optymalne warunki dla rozkładu najłatwiej zapewnić  w izolowanym pojemniku z tworzywa sztucznego. Proces rozkładu może przebiegać nawet do 70% szybciej niż na pryzmie, pojemnik zajmuje niewiele miejsca dlatego jest ot rozwiązanie doskonałe do małych miejskich ogrodów.

W przypadku większych ogrodów, a co za tym idzie większych ilości odpadów bardziej popularne jest wykorzystanie otwartego drewnianego kompostownika lub usypanie pryzmy kompostowej.

kompostownik

Niezależnie od rodzaju kompostownika warto go zlokalizować w ustronnym półcienistym miejscu. Na bardzo nasłonecznionym stanowisku kompost będzie szybko przesychał, lokalizacja w głębokim cieniu zapewni dobrą wilgotność ale jednocześnie niższą temperaturę co spowolni proces kompostowania.

Warto także zapewnić sobie wygodny dojazd taczką do kompostownika oraz odpowiednią przestrzeń do jego obsługi, przerzucania materiału.

Pryzma kompostowa powinna mieć objętość przynajmniej 1m³, większa objętość pryzmy ułatwi utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności.

Kompost układamy warstwami, pamiętając o mieszaniu materiałów tak aby osiągnąć wymagane proporcje C/N, np do liści, kory czy trocin dodajemy obornika kurzego lub saletry.  Do nowo zakładanej pryzmy dobrze jest dodać resztki starego kompostu lub specjalny preparat zawierającym mikroorganizmy- przyspieszy to proces kompostowania.

Jak rozpoznać że kompost już jest gotowy?

Dojrzały kompost rozpoznajemy po ciemnobrązowym kolorze, jednolitej strukturze i zapachu żyznej ziemi.

Zastosowanie kompostu w ogrodzie

Sposób zastosowania i ilość kompostu zależy od gatunku rośliny oraz gleby występującej w ogrodzie.

Najczęściej stosujemy kompost rozkładając go cienką warstwa na powierzchni gleby (2-5 cm).

Można też zaprawiać doły pod sadzone rośliny mieszanką kompostu i ziemi (1:1). Kompost możemy stosować jako podstawę do tworzenia podłoża do wysiewu nasion lub sadzonkowania mieszając go z piaskiem w stosunku 1:1. W tym przypadku należy go wcześniej przesiać przez sito aby pozbyć się grubszych nierozłożonych fragmentów.

 

 

Ogrody wertykalne albo zielone ściany

Zielone ściany to jeden z najnowszych trendów w architekturze krajobrazu. Pionowe konstrukcje bujnie porośnięte roślinnością pozwalają na zamianę betonowych elewacji w tętniące życiem ogrody wertykalne.

ogrod-wertykalny-madryt

fot. Edmund Gall

Twórcą który spopularyzował idee zielonych ścian jest niewątpliwie Patrick Blanc- francuski botanik i projektant zieleni. Liczne podróże badawcze po lasach tropikalnych zaowocowały fascynacją roślinami które rosły w bardzo trudnych warunkach- na pionowych skałach, klifach, pniach i konarach drzew. Często były to rośliny popularne w hodowli doniczkowej, jednak dopiero w naturalnych warunkach ukazały pełnie swoich możliwości adaptacyjnych.

zielone-sciany-patric-blanc

fot. snoeziesterre

To zadziwienie możliwościami roślin, doprowadziło Patricka Blanc’a do opracowania systemu ogrodów wertykalnych. System jest stosunkowo prosty w budowie: stalowa rama, izolująca warstwa PVC i 2 warstwy grubego filcu pomiędzy którymi umieszczane są rośliny.

Spływająca z góry woda z rozpuszczonymi nawozami zapewnia odpowiednia warunki roślinom.

Efektowny wygląd zielonych ścian zapewnił francuskiemu botanikowi wielką sławę i liczne realizacje na całym świecie. Sam idea znalazła także wielu naśladowców tworzących własne systemy oparte na różnego rodzaju modułach.

ogrody-wertykalne-patrick-blanc

fot. Denis Bocquet

Realizacje francuskiego projektanta stanowią nadal wzorzec ogrodów wertykalnych nie  tylko z powodu pomysłowej konstrukcji, ale moim zdaniem przede wszystkim z powodu doskonałego odwzorowania naturalnych ekosystemów.

ogrod-wertykalny-projekt-p-blanc

fot. Bosc d’Anjou

Zobacz stronę: www.verticalgardenpatrickblanc.com

 

Letnia rabata bylinowa

Aranżując rabatę bylinową zwykle staramy się zestawiać rośliny tak aby była piękna przez cały sezon wegetacyjny. Takie podejście do projektowania może być trudne do osiągnięcia w praktyce. nawet jeśli nasza rabata będzie dobrze wyglądać przez cały sezon to czy będzie wyglądać naprawdę zachwycająco?

letnia-rabata-kwiatowa

Może warto  skupić się na wybranej porze roku i dobrać gatunki tak żeby wszystkie rozkwitły w tym samym czasie. Porzucając poprawność i przymykając oko na to że  w innych okresach rabata będzie wyglądać nieco gorzej (co nie znaczy że źle) zostaniemy wynagrodzeni niespotykanym przepychem barw w okresie kwitnienia .

mikolajek

Na rabatę staramy się wybierać rośliny o podobnych wymaganiach siedliskowych i świetlnych. Moim zdaniem niezwykle interesująco pod względem kwitnienia prezentują się letnie rabaty bylinowe rosnące w dobrze nasłonecznionych miejscach.

rudbekie-jezowki

Zasadniczy szkielet takiej aranżacji mogą stanowić rudbekie i jeżówki, uzupełnione wysokimi akcentami w postaci malw,przegorzanów i słoneczniczków oraz ozdobnymi trawami które nadadzą finezji całej kompozycji.

przegorzan

Dobrym pomysłem jest wprowadzenie do takiej kompozycji bylinowej barwnych plam z roślin o drobniejszych kwiatach np. lawendy, kocimiętki czy szałwi omszonej. Dzięki temu uzyskamy dodatkowy kontrast oparty nie tylko na barwie ale także na fakturze i pokroju roślin.

jarzmianka

malwy

Cienista rabata bylinowa

Zacieniony fragment to miejsce  które można ciekawie zaaranżować.

W budowaniu kompozycji szczególną uwagę trzeba przyłożyć do na ulistnienia roślin. Mimo że część gatunków tworzy także efektowne kwiatostany np. tawułki, to kontrast pomiędzy liśćmi  poszczególnych gatunków będzie przesądzał o udanej (lub nie) kompozycji.

Cienista rabata
Cienista rabata – fot. greenstream

 

rabata w cieniu skansen
Rabata w cieniu – fot. greenstream

Kluczem do udanej aranżacji cienistego zakątka jest dobór roślin przystosowanych do takich warunków.

Poniżej kilka propozycji roślin z których możemy zbudować kompletną cienista rabatę:

Funkie to jedna z podstawowych grup roślin przy tworzeniu kompozycji w cienistych zakątkach ogrodu. Szerokie liście sprawiają ze rabata nabiera nieco egzotycznego charakteru. Mnogość gatunków i odmian sprawia że możemy się pokusić o utworzenie rabaty z samych funkii.

 

Funkie - rośliny do cienia
Funkie Siebolda – fot. greenstream
funkie
Funkie na cienistej rabacie – fot. InAweofGod’sCreation (CC BY 2.0)

Parzydło leśne– wysoka dorastająca do 2m bylina do sadzenia z tyłu rabaty jako najwyższe piętro, efektowne białe lub kremowe kwiatostany rozświetlają cieniste zakątki ogrodu.

Parzydło leśne
Parzydło leśne – fot. greenstream

Tawułki– doskonale sprawdzają się w cieniu, wyróżniają się efektownymi kwiatostanami o dużym zróżnicowaniu kolorystycznym od białego przez różowe po ciemnoczerwone. Stanowią mocny akcent kolorystyczny cienistej rabaty.

cienista rabata - tawułki
Tawułki – fot. Rachel Kramer (CC BY 2.0)

Paprocie– ozdobne liście paproci dodają aranżacji nieco leśnego charakteru. Pierzaste liście popularnych gatunków paproci np narecznicy samczej czy długosza królewskiego doskonale kontrastują z dużymi gładkimi liśćmi funkii.

cienista rabata - paprocie
Paprocie w cienistym zakątku ogrodu – fot. Esther Westerveld (CC BY 2.0)

Pustą przestrzeń pomiędzy większymi bylinami dobrze jest wypełnić roślinami zadarniającymi. Może to być barwinek, trzmielina Fortune’a, runianka japońska czy bluszcz (na zdjęciu poniżej). Większość z tych gatunków to dość ekspansywne gatunki dlatego należy kontrolować ich rozrost w miarę potrzeby.

bluszcz -hedera helix
Bluszcz jako roślina zadarniająca – fot. greenstream

 

7 pomysłów na rzeźbę w ogrodzie

W ogrodzie zasadniczą rolę powinna odgrywać kompozycja zieleni. Dobrze dobrana rzeźba powinna dopełniać kompozycję ogrodową, tworzyć i nadawać nową  lepsza jakość  przestrzeni ogrodowej.

Aby tak się stało rzeźba musi pasować do stylu ogrodu np. kamienny  cherubinek może pasować do klasycznego angielskiego ogrodu ale w  nowoczesnym minimalistycznym ogrodzie będzie wyglądał jak z innego świata.

Poniżej kilka pomysłów na rzeźbę w ogrodzie:

rzezba-w-ogrodzie-bruno-slimak

fot. Gavin Anderson (CC BY 2.0)

rzezba-chelsea-flower-show

fot. Karen Roe (CC BY 2.0)

rzezba-w-ogrodzie-ryby

fot. Karen Roe (CC BY 2.0)

kamienna-rzezba-instalacja

fot. Karen Roe (CC BY 2.0)

rzezba-w-ogrodzie-wiklina

fot. William Murphy (CC BY 2.0)

rzezba-hampton-court

fot. Dysanovic (CC BY 2.0)

rzezba-na-wodzie

fot. Mark Fosh (CC BY 2.0)

Giverny – ogród Clauda Moneta

Ogród w Giverny został stworzony przez najsłynniejszego francuskiego impresjonistę Clauda Moneta. To miejsce gdzie sztuka malarska i ogrodnicza przenikają się jak nigdzie indziej.

Staw w Giverny
fot. ho visto nina volare (CC BY 2.0)

Zasadniczym elementem ogrodu jest staw z liliami wodnymi oraz z przewieszonym nad nim mostkiem. To tutaj artysta namalował słynny cykl obrazów Nenufary.  Lilie wodne malowane w rożnych warunkach oświetleniowych to kwintesencja impresjonizmu.

Malownicze odbicia w stawie Moneta
fot. Fred Law (CC BY 2.0)

Uchwycenie ulotnego światła tańczącego pomiędzy nenufarami całkowicie pochłonęło artystę pod koniec jego życia. Przez trzydzieści lat Monet namalował blisko obrazów 250 z tego cyklu.

lilie-wodne-monet
fot. wikipedia (CC BY 2.0)

Nenufary pokazują zmiany w sposobie malowania artysty, w jego wrażliwości. Pierwsze prace są bardziej czytelne, ostatnie obrazy z serii to niemalże abstrakcyjne wizje w których lilie wodne stanowią tylko pretekst dla pokrywania płótna barwnymi plamami przenikającymi się wzajemnie.

Nenufary- ulubiony motyw malarski Clauda Moneta
fot. Nicolas Massé (CC BY 2.0)

Lilie wodne w Giverny
fot. Francois R THOMAS (CC BY 2.0)

Monet mieszkał w Giverny ponad 40 lat, przez cały ten czas upiększał swój ogród, który nie tylko był tematem jego malarstwa lecz z biegiem czasu stawał się celem samym w sobie.

Obecnie pięknie utrzymany ogród jest udostępniony zwiedzającym.

Dom Clauda Moneta w Giverny
fot. Alain Homsi (CC BY 2.0)
Barwne kompozycje z wiosennych kwiatów w Giverny
fot. ssedro (CC BY 2.0)
Metalowa pergola z dywanem z nasturcji - Giverny
fot. Joe Pitha (CC BY 2.0)